Ilisu Rehberi
Gakh'ın üstünde şelale yürüyüşleri ve taş kuleler
1 seçili
Ilisu, Azerbaycan'ın Qakh District bölgesinde, Kafkas Dağları'nın eteğinde, Gakh'a 12 km uzaklıkta bir dağ köyü. Burada çoğunlukla başını kaldırıp bakarsın: ormanlı yamaçlara, taş kulelere, sırttan dökülen şelaleye. Sessizlik arıyorsan uygun; yürüyüş ya da tarih bahane olur. Ilisu bir zamanlar Elisu Sultanlığı'nın başkentiydi; kulelerin burada durmasının nedeni de bu. Köy, doğa severler ve tarih meraklıları için sakin bir sığınak olarak anlatılıyor, yani hızlı bir mola değil, yavaş yürümek için bir yer.
Köy Ilisu Ulusal Parkı'nın içinde ve herkesin bahsettiği yürüyüş, köyün en ucundaki Ram-Ramay şelalesine çıkıyor; Rama Rama adıyla da anılıyor. Bir yorumcu yüksekliğini yaklaşık 70-74 m olarak yazmış. Aynı yorumcu mayısta suyu pek geniş bulmamış, ama hava açılınca vadi manzarası harikaymış. Bölge ilan edilmiş bir doğal koruma alanı; şelaleden uzaktaki dağlara ve vadilere bakarsın. Başka bir yorumcu şelaleyi ülkenin en yüksekleri arasında sayıyor ve Ilisu'ya gelen biri için kaçırılmaması gereken bir yer olarak anlatıyor. Hava kapalıysa vadi görünmeyebilir, o yüzden yola çıkmadan gökyüzüne bak.
Parkta tek şelale Ram-Ramay değil. Shaheli de manzaralı yürüyüşlerle ulaşılan bir şelale. Daha uzun günler için işaretli rotalar var; Galacha-Sumugala ve Ilisu-Gashgachay, yeşil dağ arazisinde ekoturizm için hazırlanmış. Galacha ve Sumugala köydeki kulelerin de adı, yani haritada gördüğün isimler sana yabancı gelmez. Yürüyüşlerin ortak yanı, hepsinin Kafkas Dağları'nın yeşil yamaçlarında geçmesi; kalabalık bir tur rotasından çok, kendi hızında ilerlediğin patikalar bunlar.
Evlerin arasına dönünce asıl çekim taş. Wikivoyage Sumuq qala kulesini, eski camiyi, Shamil kulesini ve Ram-rama şelalesini listeliyor. Tripadvisor'ın şelale çevresi listesi buna Burj Gala Kulesi, Ulu Köprü ve Ulu Camii'yi ekliyor; Galacha Kulesi'nin ikinci adı da Shamil gala.
Doğa tarafı da en az bu kadar iyi. Ilisu Devlet Koruma Alanı'nda yaklaşık 500 bitki türü var, bunların yaklaşık 60'ı endemik; karaca, yaban domuzu ve dağ keçisiyle karşılaşabilirsin. Qakh District, Azerbaycan'ın en büyük doğal koruma alanlarından birine, Aghchay köyü yakınındaki Ilisu Doğal Koruma Alanı'na ev sahipliği yapıyor. Karacayı, yaban domuzunu ya da dağ keçisini görmek şansa bağlı; hayvanlar sana göre değil, kendi düzenine göre çıkıyor karşına.
Şelaleye bir sabah ayır. Başladığın yere göre yürüyerek 30 ile 60 dk sürüyor ve zemin dik. Öğleden sonrayı kulelere ve eski camiye bırak; orada tırmanış yok denecek kadar az.
Ilisu, bir sultanlığın başkenti ve geride bıraktığı kuleler
Ilisu, 3 Ağustos 1563'te ilk sultanı Adıgörklü Bey tarafından kurulan Ilisu Sultanlığı'nın başkentiydi ve Rus İmparatorluğu burayı 26 Ağustos 1844'te işgal etti. Kuruluştan bir yıl önce, 1562'de Safevi Şahı I. Tahmasp sultanlığın Qakh'ta kurulmasını emretmişti. Sınırları kuzeyde ve doğuda Kafkas Dağları, batıda Kura Nehri, güneydoğuda ise Şeki Hanlığı ile çiziliydi. Sultanlar zamanla rütbe kazandı. 18. yüzyılda hükümdar Ali Sultan Bey, Osmanlı padişahından paşa unvanını aldı ve Şeki Beylerbeyi olarak tanındı. Köydeki eski cami, Cumə məscidi, aynı yüzyılda yapıldı ve köyde görülmeye değer yerlerden biri. Son 1840'larda geldi. 1844'te Sultan Danyal Rus yönetimine karşı ayaklandı ve Ilisu köyü yakınında yenildi. Ruslar Ilisu'yu yaktı ve sultanlığın topraklarını mahallere böldü. Son sultan Danyal Sultan, Şeyh Şamil'in yanında yer aldı ve 1869'da ailesiyle birlikte İstanbul'a sürüldü. Torunları bugün Türkiye'de ve Almanya'da yaşıyor. Yani Ilisu'nun hikayesi köyle bitmedi; üç ülkeye dağılan bir aile geçmişi hâlâ bu vadiye bağlı. Köyde dolaşırken kuleleri ve camiyi bu sürgünün gölgesinde görmek, taşlara başka bir ağırlık veriyor. Geriye kalanları yürüyerek bulabilirsin. Sumugala, Galacha, Ulu Köprü ve Ulu Camii, yüzyıllık geçmişe işaret eden yerler. Eski camiden başla, Galacha ve Sumugala kulelerine geç, Ulu Köprü'de bitir. Daha yeni bir bölüm taşı değil araziyi koruyor: Ilisu Devlet Doğa Koruma Alanı 1987'de, Büyük Kafkasya'nın güney yamaçlarını korumak için 93 km2 üzerinde kuruldu ve Mart 2003'te 173,816 km2'ye genişledi.
Surhullu, girsi ve Fransız şatosu gibi yapılmış bir restoran
Ilisu'da yemek, iki geleneksel yemekle başlıyor: surhullu ve girsi. Ilisu köyündeki Sangar Qala Restaurant geleneksel mutfak sunuyor; ikisini aramak için iyi bir yer. Binanın kendisi de çekiciliğin parçası. Sangar Qala, Fransız şatosu tarzında yapılmış; Kafkas dağ köyünde garip bir manzara ve yemek asıl sebebin olmasa bile oturmak için yeterli bir neden. Yukarı çıkarken ikinci bir seçenek var. Sozvezdie Miqidana Kafe, Ilisu yolu üzerinde ve Gürcü mutfağı sunuyor; yerel yemekleri denedinse ya da köye varmadan acıktıysan iyi bir değişiklik. Yemeği şelaleye göre planla. Otoparktan yukarı tırmanış 30-60 dk sürüyor ve zemin dik ve çakıllı; çoğu kişi önce değil sonra yemek isteyecektir. Sabah otobüsleriyle geldiysen önce yürü, aşağı inince köyde ye; yoldaki kafe ise gelirken daha uygun bir mola. İkisi arasındaki fark işe yarıyor: biri köyün içinde oturup yenen bir restoran, diğeri yol kenarında kısa bir mola. Gürcü mutfağını yolda, yerel yemekleri köyde yersen iki öğünü iki farklı sofraya bölmüş olursun. Sangar Qala'da surhullu ve girsiyi sor; ikisi de köyün geleneksel yemekleri arasında sayılıyor. Yürüyüş günlerinde öğle yemeğini ertelemek mantıklı. Şelale çıkışı 30-60 dk sürdüğü ve zemin çakıllı olduğu için aç karnına yola çıkmak yerine tırmanıştan sonra köyde oturmak daha akıllıca. Otobüs saatlerini de hesaba kat: 14:00 ve 17:00 seferleri, yemekten sonra dönmek için yeterince geç.
Ilisu'ya Qakh'tan otobüs ya da taksiyle, kaçınılacak yollar
Ilisu, Gakh'a 12 km uzakta ve en kolay yol Qakh'taki büyük otogardan kalkan otobüs ya da Qax'tan tutacağın taksi. Wikivoyage bu dağ köyü için taksiyi öneriyor. Otobüs Qakh'tan Ilisu'ya gidip dönüyor; saatler 07:30, 10:30, 12:00, 14:00 ve 17:00. Otogardaki tabela Kiril alfabesiyle, bu yüzden hangisinin senin otobüsün olduğunu sormak gerekebilir. Şelaleyi ve köyü aynı güne sığdırmak istiyorsan 07:30, 17:00'deki dönüşten önce sana en fazla gün ışığını verir. Köy bittikten sonra dikkatli ol. Yorumcular şelale yolunun oldukça tehlikeli olduğunu, ziyaretçileri başlangıç noktasına eski cipler götürdüğünü ve kendi aracınla gitmenin güvenli olmadığını yazıyor. Arabanı asfaltın rahat olduğu yerde bırak, tırmanışı yolu bilenlere ver. Diğer yollar daha zor. Sarıbaş yolu Bulanıqsu deresini geçiyor; çok zor ve 4WD araç gerektiriyor. Bazı iç köylere giden yollar off-road araç olmadan hiç geçilemiyor, o yüzden uygun aracın yoksa Ilisu'da kal. Günün sırası basit olsun: önce Qakh'a ulaş, çünkü büyük otogar orada; oradan köy yalnızca 12 km ileride. İlk otobüs 07:30'da kalkıyor, erken kalkan şelaleyi ve köyü rahatça sığdırır. Geç kalırsan 10:30 ve 12:00 seferleri hâlâ var, ama tırmanış 30-60 dk sürdüğü için öğleden sonra gelen şelaleye az zaman bulur. Bir otobüsü kaçırdığında taksi yedek planın olur.
Ram-Ramay'a yürüyerek, atla ya da eski bir Lada ile
Ilisu'da yürürsün ve şelale karar vermen gereken tek gezi: yürüyerek, atla, cip ya da arabayla. Yürüyerek tırmanış dik ve çakıllı dağ zemininde yaklaşık 30 ile 40 dk sürüyor; bir başka anlatım otoparktan yukarı 30-60 dk diyor. Bacakların itiraz ederse Lada var. Köyden şelaleye yürüyebilir ya da dört çekerli, Rus yapımı bir Lada kiralayabilirsin; arazi engebeli, düzensiz bir çamur yolu ve kayalarla dolu. Yumuşak değil, sarsıntılı bir yolculuk bekle. Şoförlü arabalar Ilisu Şelalesi yolunun başında kiralanabiliyor. Şoför seni belli bir noktaya kadar çıkarıyor, sonrasında kendi başına devam ediyorsun; yani araçla gitsen de yürüyeceksin. Yolun başında, o arabaların beklediği yerde, ne kadar yukarı çıkmak istediğine karar ver. Geri kalan her şey için Qakh şehrinden Ilisu köyüne giden günlük otobüse ve kendi ayaklarına güvenirsin. Galacha-Sumugala ve Ilisu-Gashgachay gibi işaretli patikalar daha uzun yürüyüşler sunuyor; bazı iç köylerin yolları off-road araçlardan başkasına kapalı. Bir kasaba kadar ulaşım bekleme. Düzenli tek hat günlük otobüs; köyün üstündeki engebeli zeminde Lada, atlar ve şoförler işi görüyor. Bazı iç köylerin yolları off-road araç olmadan geçilmediği için planını köyün ve şelalenin çevresinde tutmak en güvenlisi. Yolun başında bekleyen şoförlü arabalar tırmanışın ilk bölümünü kısaltmanın en pratik yolu.
Ilisu'da neye para harcarsın, günü nasıl planlarsın
Ilisu'da para kısa bir listeye gider: Qakh'tan otobüs, Qax'tan taksi, şelaleye çıkan bir şoför ya da cip ve Sangar Qala Restaurant ya da Sozvezdie Miqidana Kafe'de bir yemek. Bunun dışında gününün ya da bütçenin büyük kısmını alacak bir şey yok. Otobüsler 07:30, 10:30, 12:00, 14:00 ve 17:00'de kalktığı için cüzdandan çok saatler belirliyor. 17:00 seferini kaçırırsan otobüs yerine taksiye ödersin; günü ondan geriye doğru kur ve şelale listedeyse her yön için 30-60 dk ayır. Dağa çıkış, en büyük karar. Rus yapımı bir Lada, atlar, cip ya da şoförlü araba bir şeye mal olur ve şoför seni yalnızca belli bir noktaya kadar çıkarır. Yola çıkmadan ücretin neyi kapsadığını konuş, çünkü son kısmı yürüyeceksin. Yürümek ücretsiz. Şelale yürüyerek dik ve çakıllı zeminde 30 ile 40 dk sürüyor; işaretli Galacha-Sumugala ve Ilisu-Gashgachay patikaları da yalnızca zaman istiyor. Kuleler ve eski cami köyün içinde, yani ziyaretin en tatmin edici yarısı bir sabahlık çabaya bakıyor. Sade tut: bir yolculuk, bir yemek ve gerisi için kendi bacakların. Atlar, cip ya da Lada arasında karar vermeden önce 30 ile 40 dk yürümenin sana zor gelip gelmediğini düşün; gelmiyorsa aynı yere ücret ödemeden ulaşırsın. Kule ve cami gezisi ise masrafsız bir öğleden sonra demek.
Ilisu hakkında sorular: mevsim, güvenlik ve şelale tırmanışı
Ilisu'yla ilgili soruların çoğu hava ve bacaklara bağlı. Şelale yakınındaki zemin dik ve çakıllı, yol da rahat sürüş için uygun değil. Aşağıda en sık sorulanlar var: şelalenin ne zaman iyi göründüğü, ne kadar tırmanılacağı, kendi arabanla çıkıp çıkamayacağın ve otobüs saatleri. Şelale ne zaman en güzel? Bir yorumcu mayısta gelmiş, suyu pek geniş bulmamış ama hava açılınca vadi manzarası harikaymış. Manzara için tarihten çok açık hava önemli. Tırmanış ne kadar sürüyor? Otoparktan 30-60 dk sürüyor; bir anlatım dik ve çakıllı zeminde 30 ile 40 dk diyor. Tutuşu iyi ayakkabı giy, çünkü yol kayalı, düzensiz bir çamur patikası olabilir. Kendi arabamla çıkabilir miyim? Yorumcular yolun oldukça tehlikeli olduğunu ve kendi aracın için güvenli olmadığını söylüyor. Eski cipler ve şoförlü arabalar ziyaretçileri noktaya götürüyor, sonrasında yürürsün. Şelaleden başka ne var? Sumuq qala kulesi, Shamil kulesi, eski cami, Ulu Köprü ve Burj Gala Kulesi. Koruma alanında karaca, yaban domuzu ve dağ keçisiyle karşılaşabilirsin. Hangi otobüs saatlerini bilmeliyim? Qakh'tan Ilisu'ya gidiş dönüş seferler 07:30, 10:30, 12:00, 14:00 ve 17:00'de. Tabela Kiril alfabesiyle, emin değilsen sor. Ilisu bir günü hak ediyor mu? Şelale bir sabahı alıyor; öğleden sonra köyde Sumuq qala kulesi, eski cami ve Ulu Köprü kalıyor. Koruma alanında karaca görmek sabır ister.
Sık sorulanlar
Ilisu rehberinde neler var?
Ilisu'yu keşfet: Qakh District'te Ram-Ramay şelalesine tırman, eski taş kuleleri gez ve bir sultanlığın başkentinin hikayesini yerinde öğren. Toplam 1 öneri: 1 galeri.
Sonraki →Ilisu rehberinde kaç yer var?
Ilisu rehberinde 1 yer var: 1 galeri.
Sonraki →Ilisu nerede?
Ilisu, Ilisu, Qakh District, Azerbaijan içinde yer alır (41.4672, 47.0524).
Sonraki →Ilisu’ya nasıl gidilir?
Ilisu, Gakh'a 12 km uzakta ve en kolay yol Qakh'taki büyük otogardan kalkan otobüs ya da Qax'tan tutacağın taksi. Wikivoyage bu dağ köyü için taksiyi öneriyor. Otobüs Qakh'tan Ilisu'ya gidip dönüyor; saatler 07:30, 10:30, 12:00, 14:00 ve 17:00. Otogardaki tabela Kiril alfabesiyle, bu yüzden hangisinin senin otobüsü…
Sonraki →Ilisu’da ne yenir?
Ilisu'da yemek, iki geleneksel yemekle başlıyor: surhullu ve girsi. Ilisu köyündeki Sangar Qala Restaurant geleneksel mutfak sunuyor; ikisini aramak için iyi bir yer. Binanın kendisi de çekiciliğin parçası. Sangar Qala, Fransız şatosu tarzında yapılmış; Kafkas dağ köyünde garip bir manzara ve yemek asıl sebebin olm…
Sonraki →Ilisu’da kamp var mı?
Bu pakette henüz kamp listesi yok — uydurma yer eklemiyoruz. Yerel kamp alanları doğrulanınca eklenecek.
Sonraki →Ilisu’da bisiklet kiralanır mı?
Bu pakette henüz bisiklet kiralama kaydı yok. Doğrulanan işletmeler eklenecek.
Sonraki →Ilisu için önerilen galeri neler?
Ilisu rehberindeki öne çıkan galeri: Ilisu village in the Qakh mountains.
Sonraki →Öne çıkan yerler
- Ilisu village in the Qakh mountains — Azerbaycan'ın Qakh bölgesindeki dağ köyü İlisu.
Haritada keşfet
İşaretlere dokun; kartlar senkron vurgulanır
Tümü
1 nokta
Önerilen yerler
Galeri
1 · 1 seçili
Ilisu village in the Qakh mountains
gallery
İlgili rehberler
Yakın destinasyonlara göz at
Baş Göynük Rehberi
Shaki District, Azerbaijan
Kish patikasının vadiye indiği köy
Kish Rehberi
Shaki District, Azerbaijan
Şeki'nin üstünde, tepedeki kilisenin köyü
Adrasan
Antalya, TR
Çamların arasında, günlerin yavaş aktığı bir koy
Air Batang
Pahang, Malaysia
Dalgıçlar ve yürüyüşçüler için arabasız bir Tioman köyü
Akyaka
Muğla, Türkiye
Azmak'ta tekne, kitesurf rüzgârı, ahşap balkonlar
Aralsk Rehberi
Kyzylorda, Kazakhstan
Deniz çekildi, gemiler kaldı: Aralsk'ın hikayesi
Bu yerleri listene kaydet
Seçtiğin noktaları listene kopyala — harita linkleri ve notlarınla birlikte.