Kish Rehberi

Kish, Azerbaycan'ın Shaki District bölgesinde, Şeki'nin yaklaşık 5 km kuzeyinde bir köy. Kish nehrinin kıyısında yer alıyor; köyün ana kısmını Tat Dağı'nın eteğindeki dağlar çevreliyor. Köyün içinden kaldırım taşlı bir sokak geçiyor, en yakın komşuları ise Baltali, Okhud ve Kuhmukh. Kafkasya'daki ilk kilise olarak anılan yapı da bu köyde, tepenin üstünde duruyor.

Kilise, bu yolculuğun asıl nedeni. Gölgeli, çiçekli bir bahçenin içinde, bir tepenin üstünde duruyor; üç yanı dağlarla çevrili ve çevredeki manzaraya bakıyor. Ziyaretçiler orayı huzurlu, küçük bir durak ve kalabalık Şeki'den sakin bir mola olarak anlatıyor, şehirden o yola çıkmaya değdiğini söylüyor. Bahçeye çıktığında çevredeki manzara tepeden açılıyor.

Kilisenin içinde küçük bir müze var. Kazı buluntularını, eski Hristiyan kalıntılarını ve kilisenin zaman içinde nasıl inşa edilip değiştiğini gösteren maketleri görürsün. Yapı 2003'ten beri müze olarak işliyor ve sergilenenler arkeolojik buluntuların kopyaları; yine de onlarla yapının geçmişini sırayla izlemek mümkün. Dışarıda, bahçede eski bir mezarlık var; bazı mezarların üstü camla kapalı, böylece altındaki buluntulara bakabiliyorsun.

Kilisenin karşısında Norveçli arkeolog Thor Heyerdahl için dikilmiş bir anıt duruyor. Anıt ve kilise tepeyi paylaşıyor, yani ikisini tek bir yürüyüşte görebilirsin. Müzeye girmeden önce anıta bir göz atmak ziyareti daha yerinde kılıyor. Heyerdahl, köyü 2000 yılında kazılar sırasında ziyaret etmişti.

Binanın kendisine de bak. Taş işçiliği zarif, kubbe çadır biçiminde ve pencereler dar. Duvarlarda Eski Gürcüce yazıtlar görürsün; bu, kilisenin küçük boyutundan daha katmanlı hissettirmesinin bir nedeni. Müzedeki maketler ile bu yapı detayları birlikte okununca, kilisenin yüzyıllar içinde nasıl değiştiğini daha iyi anlarsın. Taş işçiliği, ilk bakışta küçük görünen yapıya ağırlık veriyor.

Hava, ne yaşayacağını belirliyor. Bir ziyaretçi yağmura ve köyü ile kilisenin çevresindeki manzarayı saklayan yoğun sise denk gelmiş, bir başkası ise sonbaharda açık bir sabahın tadını çıkarmış. Kilisenin tepedeki konumu yüzünden yağmur ve sis, ziyaretin keyfini doğrudan etkiliyor. Manzara işin bir parçası olduğu için, takvimin izin veriyorsa açık bir günü beklemek mantıklı.

Kish, Şeki'deki bir günün içine de rahatça oturuyor. Tripadvisor, Kish Kilisesi'ni Şeki'de yapılacak 40 şey arasında 2. sıraya koyuyor; yani köy yan rota değil, ana durak. Kasabaya döndüğünde Khansarai ile Caravansarai aynı yolun üzerinde, ikisi de tek bir öğleden sonraya sığıyor. Sırayı koru: önce Caravansarai avlusunda öğle yemeği, ardından Khansarai'da çay.