Baş Göynük Rehberi

Kish patikasının vadiye indiği köy

0 seçili

Baş Göynük, Azerbaycan'ın Shaki District bölgesinde, Transcaucasian Trail'in Kish etabının batıdaki bitiş noktası olan büyük bir köy. Bir yol köyü hem Şeki'ye hem Bash Layisqi'ye bağlıyor. Yani buraya yürüyerek gelip arabayla dönebilir ya da tam tersini yapabilirsin. Market, yemek yeri ve yatak köyün içinde hazır; patikanın kendisi sana bunların hiçbirini sunmuyor. Dağda geçen uzun bir günün sonunda bu, hiç de küçümsenecek bir şey değil.

Yürüyüş, arnavut kaldırımlı Kish köyünden başlıyor. Patika önce kıvrılan ormanların içinden geçip yeşil otlaklara, oradan da açık bir sırta çıkıyor. Tırmanış düzenli ama yer yer dik. Ardından kayalık bir iniş seni Baş Göynük vadisine bırakıyor. Doğudan batıya yürürsen 20,4 km'lik etapta 1283 m çıkıp 1352 m inersin; yani iniş, çıkıştan biraz daha fazlasını ister.

Yolun tamamı dağ değil. Son kısım çoğunlukla düz, kayalık bir yoldan geçiyor. Yağmurdan sonra son 7 km çamurlanabiliyor, düz yerlerde su birikiyor. Köye yaklaşık 6 km kala patika nehri geçiyor; ondan önce inişte bir çoban kulübesinin yanından geçersin. Çobanlar bu dağlarda geç ilkbahardan erken sonbahara kadar sürü güder, bu yüzden yolda sürülerle ve çoban köpekleriyle karşılaşabilirsin. Köye girmeden önceki son bölüm dik ve kayalık, ayağın kaymasın diye acele etme.

Rotayı ters yönden de yürüyebilirsin. Yayımlanan yürüyüş notları Baş Göynük'ten başlayıp Kish'te bitirmeyi öneriyor. Bu yönde patikalar net görünüyor ve işaretli, ama uzun dik yamaçlar ve tırmanışlar yüzünden rota fiziksel olarak zorlu sayılıyor. En yüksek nokta Uzunyaylag adlı bir yayla; oradan ormanlara, çayırlara ve çevredeki dağlara bakarsın. Hangi yönü seçeceğin sana kalmış, ama notların önerisi köyden başlamak.

Aşağıda seni bir nehir ve bir köprü karşılıyor. Köprünün Bash Layisqi tarafında Su Sesi adlı restoran duruyor, iki yanındaki düz zeminde ise yürüyüşçüler çadır kuruyor. Dağdaki günün ardından yemeği, çadır yerini ve yatağı aynı köyde bulursun.

Baş Göynük yalnızca bir varış noktası değil. İşaretli yollar Gumukh ve Gashgachay'a doğru sürüyor. Gashgachay–Ilisu rotasıyla birleşince Şeki'yi dağlar üzerinden Gakh bölgesine bağlıyorlar. Köy, iki yürüyüş günü arasında rahat bir mola yeri; birkaç etabı art arda yürüyecekse bir üs gibi de kullanılabilir. Gumukh üzerinden Gashgachay'a uzanan etap 11,6 km tutuyor ve yine işaretli. Köyde bir gece kalıp ertesi sabah yeniden yola çıkmak da mümkün; pansiyonlar ve Hilal Boutique Hotel bunun için var.

Sürgün Türklerin kurduğu bir Göynük ve Kish'teki kilise

Baş Göynük, 16. yüzyılın sonlarında Şeki'de kurulan Göynük köyünden doğdu; köye Osmanlı topraklarından yerinden edilen Türkler yerleşmişti. 19. yüzyılın başında köy Bash ve Ashagi Göynük diye ikiye ayrıldı. Yürüyüşçülerin bugün indiği yer Bash olan yarısı. Köyün adı bu bölünmeyi hâlâ taşıyor. Bu da köyü, şimdi burada biten patikadan çok daha eski yapıyor. Kırmızı-beyaz boyalarla işaretlenmiş bir rota vadiye uzanmadan çok önce burada insanlar yaşıyordu. Bugün de burası bir patika başlangıcındaki küçük mahalle değil; marketleri, restoranları ve pansiyonları olan büyük bir köy. Daha eski bir geçmişin en görünür izi rotanın öbür ucunda duruyor. Etabın başladığı Kish'te tarihi bir Alban kilisesi var; Transcaucasian Trail notlarında Church of Kish diye geçiyor. Aynı rotanın başka bir tarifinde Kish'teki St. Elishe Church anılıyor. Sırt çantanı yüklenmeden önce kiliseye çık, çünkü patika oradan sonra arnavut kaldırımını bırakıp ormana giriyor. Bazı izler taştan çok mevsimlik. Çobanlar bu dağlarda geç ilkbahar ile erken sonbahar arasında sürü güdüyor; bazı çoban istasyonlarında kaynak suyunu hortumla dolduran yalaklar var. Nehir geçişinin yaklaşık 6 km yukarısında bir çoban kulübesi görürsün. Rotadaki tek kulübe bu ve sıcak bir sığınak olabilir. Rotadaki tek kaynak da Baş Göynük vadisinin sonundaki bir çoban kulübesinin yakınında. Hikâyenin iki ucunu aynı günde görmek istersen Baş Göynük'ten Kish'e doğru yürü, yürüyüş notlarının önerdiği yön bu. Günü kilisede bitirirsin; ışık gittiyse Kish'te otel ya da pansiyon yatağı da var. Haritada bu yatakların yerleri görünüyor, yine de pansiyon ya da sahibinin adını yerlilere sormak daha kolay olabilir.

Baş Göynük'te yemek: Su Sesi ve köy marketleri

Baş Göynük'te restoranlar ve birkaç küçük market var; Bash Layisqi yönündeki köprünün yakınındaki Su Sesi, yürüyüş notlarında adı geçen yer. 20,4 km'lik sırt ve orman yolundan sonra akşam yemeği için nereye gideceğini bilmek işe yarıyor. Köyde bunun dışında birkaç küçük market de var, yani tek bir adrese mahkûm değilsin. Kish'ten gelenler için burası 20,4 km'nin sonundaki ilk restoran durağı. Kish'te de aynı karışım var: küçük dükkânlar, kafeler ve restoranlar, haritada da pansiyonlar ve oteller görünüyor. Bu rotada güvenle yemek bulacağın yerler bu iki köy, çünkü ikisinin arasında yalnızca bir çoban kulübesinin yanından geçiyorsun. Kish'ten başlıyorsan yiyeceğini tırmanıştan önce orada al. Vadiye indiğinde çantanı bırakıp köprüye yürü. Su Sesi köprünün Bash Layisqi tarafında; yürüyüşçüler de köprünün iki yanındaki düz zemine çadır kuruyor. Yani yemekle kamp yeri arasında birkaç adım var. Köprü, vadide yön bulman için de iyi bir işaret, çünkü Bash Layisqi'ye doğru açılıyor. Sonraki gün için marketlerden alışveriş yapabilirsin. Gashgachay'a devam eden etap 11,6 km tutuyor ve notlarda yolda dükkân değil, ormandan önceki köylerde su olduğu yazıyor; gereken şeyi Baş Göynük'ten almadan çıkma. Yürüyüş sezonu mayıs ile eylül arası, köy de en çok bu aylarda yürüyüşçüye alışık. Yemeği nerede yiyeceğin aslında yürüyüş yönüne bağlı. Kish'ten başlarsan günün yiyeceğini orada alırsın, çünkü yolda yalnızca bir çoban kulübesi var. Baş Göynük'ten başlarsan akşamı Kish'te bitirirsin; orada da kafeler ve restoranlar seni bekliyor.

Shaki çarşısından minibüs ya da Kish'ten 20,4 km yürüyüş

Şeki şehrinden Baş Göynük'e gitmek kolay: köye Şeki çarşısından minibüsler kalkıyor, taksiler de çalışıyor. Çarşıda Baş Göynük minibüsünü sorman yeter, gerisi yolun işi. Şeki'de çarşıya yakın kalıyorsan işin daha da kolay, çünkü minibüsler tam oradan kalkıyor. Seni getiren yol köyü Bash Layisqi'ye de bağlıyor, haritaya bakarken bunu aklında tut. Gashgachay'a devam eden etabın notları Bash Layisqi'den başlıyor, yani aynı yol iki yöne de hizmet ediyor. Köyden aynı yolla Şeki'ye de dönebilirsin, böylece patikanın sonunda mahsur kalmazsın. Diğer yol yürümek. Kaldırım taşlı Kish köyünden yola çıkarsan, Kish'ten Baş Göynük'e Transcaucasian Trail etabı 20,4 km uzunluğunda; doğudan batıya yürürsen +1283 m çıkış, -1352 m iniş var ve etap köyde bitiyor. Kolay bir gezinti değil, dolu dolu bir yürüyüş günü bekle. Yol boyunca su kaynağı yok; bu yüzden Kish'teki köy su istasyonundan suyunu doldurup öyle çık. Yürüyüş notları rotayı ters yönden yapmayı öneriyor. Önce Şeki çarşısından Baş Göynük'e minibüsle git, sonra Kish'e yürü ve kilisede bitir. Böylece köy yorgun bitişin değil, dinç başlangıcın olur; Şeki'ye dönüş yolunu da Kish'ten sonra ayarlarsın. Hangi yolu seçersen seç, mevsimi de hesaba kat. Mayıs ile eylül arası etap için en iyi dönem; kış, ilkbahar ve sonbaharda hava durumunu dikkatle kontrol etmen ve kamp ekipmanı almak gerekiyor. Kısa kış günlerinde 20,4 km'yi tek günde bitirmek riskli, o yüzden gün ışığına göre planla.

Baş Göynük'ten Gumukh'a: arabayla ya da yürüyerek 7 km

Baş Göynük'ten çevreye çıkmak çoğunlukla tek yöne çıkıyor: Gumukh köyü 7 km uzakta, arabayla ya da yürüyerek gidilebiliyor. Oradan işaretli rotalar dağlara devam ediyor. Yolun ilk bölümünü arabayla ya da ayakla halledebilirsin. Marshrutkanın ne zaman kalktığını köyde sormak gerekebilir. İlk bölüm asfalt. Gumukh yönündeki etabın başı bir yol yürüyüşü ve bir marshrutka bunu kısaltabilir; bacaklarını ormana saklamak istersen iyi bir seçenek. Yürürsen asıl arazi başlamadan önce düz, kolay bir ısınma yaparsın. Arabayla gidiyorsan 7 km'lik bu parça çok çabuk geçer, yürüyorsan yol boyunca düz ilerlersin. Gumukh'tan işaretli rotalar sürüyor: Gumukh–Gashgachay, sonra Gashgachay–Ilisu; Ilisu'da otel ya da pansiyon var. İkisi birlikte Şeki'yi dağlar üzerinden Gakh bölgesine bağlıyor. Baş Göynük, Gumukh ve Gashgachay etap notları 11,6 km veriyor; +606 m çıkış, -271 m iniş var ve notlar Bash Layisqi'den başlıyor. Bu etapta su, ormandan önceki köylerde ve Gashgachay'da bulunuyor; ormandaki bir kaynak da CalTopo haritasında işaretli. Yol boyunca düz ormanlık alanlar kamp için uygun. Mataranı ormana girmeden önce, yoldaki köylerde doldur. Rotalar birleştirilebilir de. Baş Göynük–Kish yürüyüşü Gashgachay–Gumukh rotasıyla bağlanıyor; böylece geri dönmeden köyün çevresine daha uzun bir gezi kurabilirsin. Kish ve Baş Göynük arasındaki etabı bir yönde yürüyüp ertesi gün Gumukh'a doğru devam etmek de mümkün. Gakh bölgesine uzanan bu zinciri tek seferde değil, parça parça yürüyebilirsin; Gumukh, Gashgachay ve Ilisu her etabın ucunda birer yerleşim demek.

İndirilmiş izler, harita işaretleri ve köyde harcama

Kish'ten Baş Göynük'e inen etap için hazır bulundurman gereken en işe yarar şey indirilmiş bir GPS izi, çünkü yoldaki tabelaların çoğu sökülmüş. Bunu evde ya da Şeki'de, yola çıkmadan yap; Kish'ten ayrıldıktan sonra tabela aramaya güvenemezsin. Etap kırmızı-beyaz boyalarla ve Azerbaijan Tourism Board'ın sarı tabelalarıyla işaretli, ama tabelalar eksik. Ormana doğru ilk inişte patika ot basmaya yatkın, dev boru otu da var; iz sana yolun gerçekte nerede olduğunu gösterir. Etap 20,4 km tuttuğu için izin tamamını telefonuna kaydetmek, yarı yolda eksik kalmasından iyidir. Gashgachay etabındaki suyu ve ormandaki kaynağı da yürüyüş notlarında ve CalTopo haritasında bulabilirsin. Yatak için pansiyon konumları OpenStreetMaps'te var, yine de pansiyon ya da sahibinin adını yerlilere sormak daha kolay olabilir. Gashgachay etabında CalTopo haritası ormandaki bir kaynağı işaretliyor, köyden çıkmadan önce kaydetmeye değer. Paranın nereye gideceği nerede durduğuna bağlı. Bu güzergâhta otel ya da pansiyonu olan üç yer Kish, Baş Göynük ve Ilisu. Baş Göynük'te bir de Hilal Boutique Hotel var; yatağa para vermek istemezsen nehir kenarında kamp yapmak alternatif. Gashgachay etabı da 11,6 km tuttuğu için onun izini de aynı anda indirmek hiçbir şeye mal olmaz. Köyde harcama yapacağın yerler belli: küçük marketler ve Su Sesi gibi restoranlar, bir de Kish'te küçük dükkânlar, kafeler ve restoranlar. Konaklama içinse Hilal Boutique Hotel köyde adı geçen otel, pansiyonlar ise haritada ya da sahiplerinin adıyla aranıyor.

Su, mevsim ve çoban köpekleri: Kish etabı için cevaplar

Kish etabı 20,4 km'lik uzun bir gün ve iki şeyi planlaman gerek: su ve hava. Aşağıdaki sorular Kish'ten çıkmadan önce halletmen gerekenleri kapsıyor. Yürümek için en iyi zaman ne zaman? En iyi mevsim mayıs ile eylül arası. Rota yıl boyu yapılabilir, ama kış, ilkbahar ve sonbaharda hava durumunu dikkatle kontrol edip kamp ekipmanı almak gerekiyor; kısa kış günlerinde etabı bir günde bitirmek riskli. Hava sıcak mı, yağışlı mı? Sık sık ani yaz fırtınaları ve yaz ortasında yoğun sıcak beklemelisin. Çok erken yola çık, öğleden sonra dinlen. Öğle sıcağında yürümek yerine dinlenmek, günün geri kalanını kolaylaştırır. Suyu nereden alırım? Kish'teki köy su istasyonundan doldur, çünkü yolda inişin dibindeki çoban barınağının yanında hortumla dolan bir yalağa kadar su kaynağı yok. En az 1,5-2 litre taşı; Kish'te doldurduğun su inişin dibindeki yalağa kadar seni götürmeli. Köy şebeke suyu içilebilir, dereler ise hayvanlar yüzünden süzülmeli. Baş Göynük'te nerede kalırım? Pansiyonlar ile Hilal Boutique Hotel arasından seçebilir ya da köprünün iki yanındaki nehir kenarı düz zemine çadır kurabilirsin. Vahşi kamp rota boyunca genel olarak hoşgörülüyor, ama göze çarpan çadıra meraklı yerliler uğrayabilir. Bash Layisqi'de bilinen pansiyon yok, o yüzden Baş Göynük'te kal. Kish ve Ilisu'da da otel ya da pansiyon var. İzin gerekir mi, nelere dikkat etmeliyim? Önceden izin gerekmiyor; rota korunan alanlardan ve sınır koruma bölgesinden uzak duruyor, ama sınır muhafızlarıyla karşılaşırsan belgelerini göster. Çoban köpeklerine ve köy öncesindeki dik, kayalık bölüme dikkat et. Rotada çoban kulübesi var mı? Yalnızca bir tane var ve sıcak bir sığınak olabilir. İçeri girmeden önce çoban köpeklerine karşı dikkatli ol.

Sık sorulanlar

1 / 7