Atitlán'ın doğu yakasında sokaklar göle doğru basamak basamak iner. San Antonio Palopó, Guatemala'nın Sololá ilinde, kıyısı yaklaşık 1.562 metrede olan Kaqchikel bir belediyedir. 2018 sayımı belediye nüfusunu 15.362 yazar. İspanyolca kaynaklar Palopó adını kaqchikel dilinde amate ağacına bağlar. Burası çömlek ve indigo dokumanın sessiz köyüdür; San Pedro'nun gece hayatı ya da Panajachel'in turist caddesi değildir. Yanındaki Santa Catarina'nın mavi cephe turuna da benzemez.
Çoğu gezgin Panajachel'den yarım gün ayırır: kilise terası, aile atölyelerinde sırlı seramik, yokuşta yavaş yürüyüş. Şafak için gölde kalmak istiyorsanız bir gece yeter. Yemek seçenekleri azdır; ikinci bir restoran sırası uydurmayın. Nakit taşıyın. En sert filtre taş merdivenlerdir; zorlanıyorsanız kıyıdaki düz yolu tercih edin.
Önce Panajachel'e gelin, sonra Santa Catarina üzerinden doğu sahil yolunu izleyin. Yol yazıları tuk-tuk süresini yaklaşık yirmi-otuz dakika, mesafeyi yedi-on kilometre civarı verir; ücreti binmeden konuşun. Batı yakasındaki yoğun lancha hattı burada daha seyrektir; sabah Panajachel iskelesinde sorun. Köyde tempo yokuştur.
Kilise, çömlek ve indigo
Sömürge döneminde kasaba, Panajachel'deki San Francisco manastırına bağlı Fransisken bölgesinin parçasıydı. 1754 Bourbon reformlarıyla öğretiler laik din adamlarına geçti; 1770'te başpiskopos Cortés y Larraz hâlâ aynı cemaat altında yazar. Bağımsızlık ve Liberal dönem il sınırlarını yeniden çizdi; bugünkü belediye alanı yaklaşık 34 kilometrekaredir.
Turistin aklında kalan ise atölyelerdir: aile ocaklarında sırlı seramik, bel dokuması ve gölde daha seyrek görülen ayakla çalışan tezgâhta indigo kumaş. Aziz Antonio de Padova yortusu 13 Haziran'dır. 1890'larda Maudslay çifti burayı dik yokuşlu, az ladino nüfuslu, ev dokuması giysili bir yerli kasaba diye not etmiştir.
